Autor: Urszula Gajdowska
Wydawnictwo: Skarpa Warszawska
Czasami całe życie poświęcamy na zadowalanie innych i spełnianie ich oczekiwań. Wmawiamy sobie, że właśnie tak powinno wyglądać nasze życie, że obrana kiedyś droga jest jedyną właściwą, a własne potrzeby można odłożyć na później. Tylko co się dzieje, kiedy nagle okazuje się, że podążając za oczekiwaniami innych, zgubiliśmy gdzieś samych siebie? Właśnie od takiego pytania wychodzi Urszula Gajdowska w powieści „Azyl dla serc” – książce o stereotypach, powrotach, drugich szansach, mierzeniu się z przeszłością i odwadze, by wreszcie zacząć żyć po swojemu.
Autorka przenosi czytelnika na współczesne Podlasie. Główną bohaterką jest Weronika Garlicka, ambitna weterynarz pracująca w Warszawie. Jej dotychczasowe życie rozpada się jednak w krótkim czasie. Zdrada narzeczonego, trudna sytuacja rodzinna i wypadek samochodowy ojca sprawiają, że kobieta wraca w rodzinne strony, by pomóc tacie – również weterynarzowi podczas rekonwalescencji i jednocześnie przy prowadzeniu kliniki weterynaryjnej. Powrót na Podlasie nie jest jednak prostą podróżą do miejsca, które dobrze zna. To przede wszystkim powrót do własnej przeszłości, dawnych relacji, rodzinnych problemów i przekonań, od których Weronika próbowała się wcześniej odciąć. Na przykład takich, że nigdy nie zadowoli ojca, a jednak wciąż próbuje...
I właśnie ten motyw powrotu wydaje mi się jednym z najciekawszych elementów powieści. Weronika początkowo traktuje rodzinną miejscowość raczej jako przystanek niż miejsce, w którym mogłaby naprawdę zostać. Miesięczny, niejako przymusowy urlop, staje się motorem zmian, a życie po raz kolejny pokazuje jej, że nie wszystko da się zaplanować. To, od czego uciekamy, czasem okazuje się dokładnie tym, czego potrzebujemy, aby poukładać siebie na nowo.
Nie jest to jednak wyłącznie historia o poszukiwaniu miłości. Gajdowska porusza kilka ważnych tematów, a jednym z nich są stereotypy dotyczące kobiet i ich kompetencji. Weronika jako młoda weterynarz musi zmierzyć się z nieufnością mieszkańców wsi. Jej wiedza i doświadczenie zostają skonfrontowane z przekonaniem części lokalnej społeczności, że kobieta może nie poradzić sobie z leczeniem dużych zwierząt gospodarskich. Bohaterka jednak, choć nie bez frustracji, robi swoje i konsekwentnie udowadnia wartość własnej pracy.
Te uprzedzenia, rodzinne napięcia, zdrada, samotność, poczucie odrzucenia czy konsekwencje trudnych doświadczeń z przeszłości są obecne, ale nie przytłaczają historii. I właśnie lekkość narracji mimo poruszania trudnych tematów jest jedną jedną z największych zalet „Azylu dla serc”. Gajdowska potrafi zachować równowagę między emocjonalnością a humorem. Nie banalizuje problemów bohaterów, ale też nie buduje wokół nich ciężkiej, przygnębiającej atmosfery. Obok scen, które skłaniają do refleksji, pojawiają się sytuacje pełne ciepła, humoru i zwyczajności. Dzięki temu książkę czyta się płynnie, a trudniejsze fragmenty nie odbierają przyjemności z lektury.
Na szczególną uwagę zasługuje także wątek zwierząt. Nie są one tutaj wyłącznie sympatycznym dodatkiem mającym ocieplić fabułę. Ich obecność pozwala pokazać Weronikę od strony zawodowej i charakterologicznej. Praca weterynarza wymaga przecież nie tylko wiedzy, ale również empatii, cierpliwości i odpowiedzialności. Z kolei Eryk Kolt, dawny znajomy Weroniki i weteran wojenny prowadzący schronisko dla zwierząt, wnosi do historii własny bagaż doświadczeń. Jego postać pozwala autorce opowiedzieć o człowieku, który również musi nauczyć się żyć z tym, co wydarzyło się w przeszłości.
Relacja Weroniki i Eryka jest zbudowana na przeciwieństwach. Początkowo więcej w niej niechęci, mającej swój początek w szkolnych czasach, więcej napięcia i wzajemnych oskarżeń niż romantycznego zauroczenia. I bardzo dobrze, bo dzięki temu ich relacja nie sprawia wrażenia natychmiastowej i całkowicie bezproblemowej. Bohaterowie muszą najpierw skonfrontować swoje wyobrażenia o sobie nawzajem, zanim pojawi się przestrzeń na zaufanie. W rezultacie otrzymujemy mieszkankę silnych emocji, ironii, docinek, niekiedy zabawnych, niekiedy raniących, ale prawdziwych.
Nie zabrakło również komplikacji w postaci Daniela, byłego narzeczonego Weroniki. Jego powrót nie jest jedynie próbą wprowadzenia kolejnego romantycznego trójkąta. Stanowi raczej konfrontację bohaterki z życiem, które jeszcze niedawno uważała za swoje. Daniel reprezentuje świat, z którego Weronika próbuje się wyrwać, a jego obecność zmusza ją do odpowiedzi na pytanie, czego właściwie chce od przyszłości. Tyle tylko, że z uwagi na presję babki będzie to trudne, a i Daniel, skuszony wizją politycznej kariery, nie odpuszcza w staraniach o powrót Weroniki.
Warto też zwrócić uwagę na samą przestrzeń powieści. Podlasie nie jest jedynie dekoracją. Wieś, rodzinny majątek, lecznica i schronisko tworzą zupełnie inny rytm życia niż ten, który Weronika zna z Warszawy. To miejsce, gdzie ludzie się znają, gdzie trudno pozostać anonimowym i gdzie nowe osoby muszą dopiero zdobyć zaufanie. Zderzenie wielkomiejskiej niezależności z mentalnością lokalnej społeczności pozwala autorce pokazać, że żadna z tych rzeczywistości nie jest jednoznacznie lepsza. Każda ma swoje zalety, ograniczenia i własne zasady.
Tytułowy azyl można więc szerzej niż wynikałoby to ze znaczenia tytułu. Nie chodzi wyłącznie o konkretne miejsce, ale o przestrzeń, w której człowiek może przestać udawać, że wszystko jest w porządku. Azylem może być drugi człowiek, zwierzęta, rodzina, praca, dom, a czasem po prostu możliwość bycia sobą bez ciągłego oglądania się na oczekiwania innych. W tym sensie książka Gajdowskiej mówi o czymś bardzo uniwersalnym: o potrzebie odnalezienia miejsca, w którym nie trzeba już niczego nikomu udowadniać.
„Azyl dla serc” to zatem powieść ciepła, emocjonalna i pełna nadziei, ale niepozbawiona tematów, które potrafią zaboleć. Urszula Gajdowska umiejętnie łączy romans z opowieścią o odzyskiwaniu własnego życia, przełamywaniu stereotypów, mierzeniu się z przeszłością i budowaniu zaufania. Największą wartością książki jest jednak sposób, w jaki autorka podaje te treści – bez nadmiernego patosu, z humorem, lekkością i wyczuciem.
To książka dla tych, którzy lubią historie o drugich szansach, powrotach do korzeni i bohaterach, którzy nie są wolni od problemów, ale mimo wszystko próbują zawalczyć o siebie. Dla tych, którzy potrzebują czasem przypomnienia, że życie nie zawsze układa się według naszego planu, a zmiana kierunku nie musi oznaczać przegranej. Czasem właśnie wtedy, gdy przestajemy żyć tak, jak oczekują od nas inni, zaczynamy naprawdę żyć po swojemu. „Azyl dla serc” jest więc opowieścią o odnajdywaniu własnego miejsca – wśród ludzi, w domu, w miłości, ale przede wszystkim w samym sobie. I być może właśnie dlatego, mimo trudnych tematów, pozostawia po sobie przede wszystkim ciepło i poczucie, że nawet po najbardziej burzliwym czasie można znaleźć swój kawałek bezpiecznego świata.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz