Autor: Andrew McAfee
Wydawnictwo: MTBiznes
Sposób myślenia często odróżnia ludzi przeciętnych od geniuszy. Jednak sama zdolność dostrzegania nieoczywistych zależności nie wystarcza. Umiejętność argumentowania odróżnia bowiem geniuszy od szaleńców: można mieć najbardziej oryginalny pomysł na świecie, ale bez dowodów, logicznego rozumowania i gotowości do konfrontowania własnych założeń pozostaje on jedynie efektowną hipotezą. Właśnie na styku ciekawości, sceptycyzmu, eksperymentowania i analitycznego myślenia umieszcza swoją książkę Andrew McAfee. Pozycja „Myśl jak geek. Szukaj rozwiązań tam, gdzie nikt nie szuka” nie jest instrukcją obsługi technologii ani kolejnym poradnikiem mającym na celu rozwój kreatywności. To raczej próba pokazania, że sposób rozwiązywania problemów może być świadomie kształtowaną kompetencją — i że w świecie biznesu ma ona wartość znacznie większą niż sama wiedza branżowa.
McAfee, ekonomista z Massachusetts Institute of Technology, od lat zajmuje się wpływem technologii cyfrowych na przedsiębiorstwa, organizacje i społeczeństwo. W jego ujęciu „geek” nie oznacza jednak stereotypowego informatyka zamkniętego przed światem z laptopem na kolanach. Geek to sposób myślenia. To człowiek, który nie przyjmuje rzeczywistości taką, jaka jest mu przedstawiana, lecz próbuje zrozumieć, dlaczego działa właśnie w taki sposób. Interesuje go mechanizm, nie tylko rezultat. To pozornie niewielkie przesunięcie akcentu ma poważne konsekwencje dla zarządzania. Większość organizacji funkcjonuje bowiem dzięki pewnym schematom. Procedury, budżety, wskaźniki, hierarchie i przyjęte praktyki pozwalają ograniczać koszty poznawcze i podejmować decyzje bez każdorazowego analizowania danego przypadku. Problem zaczyna się wtedy, gdy taki schemat działania mocno odstaje od rzeczywistości. Organizacja może przez lata wykonywać określoną czynność w określony sposób tylko dlatego, że kiedyś miało to sens. Geekowski sposób myślenia zaczyna się od niewygodnego dla wielu pytania: czy nadal ma?
W tym sensie książka McAfee jest bardziej opowieścią o epistemologii biznesu niż o technologii. Autor interesuje się przede wszystkim tym, w jaki sposób dochodzimy do przekonania, że coś jest prawdą. To ważne rozróżnienie. W świecie biznesu ogromna liczba decyzji podejmowana jest na podstawie doświadczenia, intuicji i autorytetu. Są to narzędzia użyteczne, ale zawodne. Doświadczenie może być nieaktualne, intuicja może być produktem uprzedzeń, a autorytet może się mylić. McAfee proponuje w ich miejsce bardziej wymagającą postawę: formułowanie hipotez, szukanie danych, eksperymentowanie i gotowość do zmiany zdania. Przedstawia też cztery normy, które składają się na sposób działania geeków, a są to: szybkość (rezygnacja z szeroko zakrojonego planowania), własność (geekowe firmy cechuje większy poziom autonomii, upełnomocnienia i odpowiedzialności), nauka i otwartość (oznaczająca m.in. gotowość do ponownej oceny i zmiany kierunku).
Najciekawszy element filozofii geeków stanowi przekonanie, że rozwiązania często znajdują się poza obszarem, w którym problem został pierwotnie zdefiniowany. To jedna z najważniejszych lekcji dla menedżerów. Organizacje mają tendencję do specjalizacji, a specjalizacja powoduje węższy zakres widzenia. Marketing patrzy na problem z perspektywy marketingu, finanse z perspektywy finansów, produkcja z perspektywy produkcji. Tymczasem przełom może pojawić się właśnie na granicy tych dziedzin. „Myślenie jak geek” oznacza zatem również gotowość do wychodzenia poza własną specjalizację. Nie chodzi przy tym o powierzchowne zainteresowanie wszystkim. Chodzi o umiejętność zadania właściwego pytania osobie, która patrzy na problem z innej strony.
Właśnie tutaj książka nabiera wyraźnie menedżerskiego charakteru. McAfee przypomina, że innowacja często zaczyna się od zakwestionowania założenia. Dlaczego klient musi kontaktować się z firmą właśnie w ten sposób? Dlaczego ten proces wymaga pięciu akceptacji? Dlaczego produkt musi być sprzedawany w takim modelu? Dlaczego dane są gromadzone, ale nie są wykorzystywane? Dlaczego organizacja mierzy właśnie te wskaźniki? Pytania te brzmią banalnie, dopóki nie okaże się, że odpowiedzią na każde z nich jest: „bo zawsze tak robiliśmy”.
Dlatego też McAfee proponuje prostą, choć wymagającą samodyscypliny i zmiany perspektywy zmianę nawyków: mniej opierać się na tym, co wydaje się oczywiste, a częściej pytać, skąd właściwie wiemy, że coś jest prawdą. Mniej chronić rozwiązania dlatego, że stoją za nimi doświadczenie i hierarchia, a częściej sprawdzać ich aktualną skuteczność. Mniej szukać potwierdzenia własnych przekonań, a więcej dowodów, które mogą je obalić. Jest to zatem książką o jakości myślenia. Jej prawdziwa wartość nie polega na tym, że podsuwa czytelnikowi katalog niezwykłych pomysłów. Polega na pokazaniu procesu, który pozwala takie pomysły odróżnić od zwykłych fantazji.
Właśnie w tym sensie warto czytać McAfee’ego nie jako autora poradnika dla technologicznych entuzjastów, lecz jako rzecznika intelektualnej dyscypliny w biznesie. „Myśl jak geek” przypomina, że przewaga konkurencyjna nie zawsze zaczyna się od większego budżetu, lepszej technologii czy bardziej rozbudowanej strategii. Czasem zaczyna się od człowieka, który zatrzymuje się w odpowiednim momencie i pyta: czy naprawdę musi być tak, jak jest, a następnie szuka odpowiedzi na zadane pytania i próbuje różnych opcji.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz