sobota, 29 sierpnia 2026

Marilee Adams „Myślenie pytaniami. Workbook”

Tytuł: „Myślenie pytaniami. Workbook”
Autor: Marilee Adams
Wydawnictwo: Studio Emka


Jedni ludzie wyznaczają sobie cele i konsekwentnie posuwają się w ich stronę. Inni przez lata kręcą się w kółko, podejmują podobne decyzje, popełniają podobne błędy i zastanawiają się, dlaczego mimo wysiłku niewiele się zmienia. Są też tacy, którzy zamiast iść naprzód, stopniowo się cofają: tracą motywację, energię, relacje albo poczucie wpływu na własne życie. Różnica nie zawsze tkwi w zasobach, wykształceniu, inteligencji czy sprzyjających okolicznościach. Bardzo często zaczyna się wcześniej — w sposobie myślenia. A dokładniej: w pytaniach, które człowiek zadaje sobie, innym i światu.

Na tym założeniu opiera się metoda Marilee Adams, autorki bestsellerowej książki „Myślenie pytaniami”, a jej Workbook jest praktycznym rozwinięciem tej koncepcji. Nie jest to książka do biernego przeczytania, lecz zeszyt do pracy nad sobą i swoim pojmowaniem świata. I właśnie to rozróżnienie ma kolosalne znaczenie. Adams nie proponuje kolejnej porcji motywacyjnych haseł ani prostego przepisu na „pozytywne myślenie”. Jej propozycja jest bardziej konkretna: naucz się zauważać, jakie pytania uruchamiasz w swojej głowie, i świadomie zmieniaj te, które prowadzą cię w stronę osądzania, bezradności i konfliktu, na takie, które zwiększają możliwość działania, uczenia się i znajdowania rozwiązań.

Centralnym pojęciem metody jest tzw. „QuestionThinking”, czyli myślenie pytaniami. Adams wychodzi z obserwacji, że pytania nie są neutralne. To, o co pytamy, kieruje naszą uwagą, a uwaga wpływa na sposób interpretowania sytuacji i podejmowania decyzji. Workbook przybliża przedstawione w książce autorki dwa sposoby myślenia: „Sędziego” i „Ucznia”. Ten pierwszy ocenia, szuka winnych, porównuje, broni własnego stanowiska i próbuje potwierdzić, że ma rację. „Uczeń” chce zrozumieć sytuację, dostrzec fakty, znaleźć możliwości i wyciągnąć wnioski. Nie chodzi przy tym o to, żeby pozbyć się „sędziego” raz na zawsze. To byłoby nierealistyczne, bowiem oba sposoby myślenia są naturalną częścią ludzkiego funkcjonowania. Dojrzałość polega raczej na tym, aby zauważyć moment, w którym przejmujemy sposób patrzenia sędziego, i potrafić wrócić do bardziej konstruktywnego trybu. Ta część metody ma dużą wartość coachingową, ponieważ przenosi uwagę z pytania „co jest ze mną nie tak?” na pytanie „jaki sposób myślenia właśnie uruchamiam?”. To istotna zmiana, bowiem człowiek przestaje być utożsamiany ze swoim schematem reakcji. Może obserwować własne myśli, rozpoznać je i dokonać wyboru. W praktyce oznacza to większą odpowiedzialność za własne decyzje, ale również większą sprawczość.

Książka składa się z sześciu rozdziałów, z których pierwszy wprowadza nas w tematykę i przedstawia koncepcję nastawienia, drugi przedstawia „mapę wyboru” i zachęca do odkrycia związku pomiędzy naszym pytaniami a nastawieniem. Rozdział trzeci pozwala zrozumieć, jak nastawienie sędziego wpływa na nas i na otoczenie, zaś kolejny pokazuje, jak zmiana otoczenia pozwala zmienić działania i ich rezultaty. Ostatnie dwa rozdziały zapoznają nas z narzędziem Q-Prep i pozwalają zaplanować dalszy rozwój nastawienia ucznia. W rozdziałach tych autorka prowadzi nas przez ćwiczenia, które mają nauczyć rozpoznawania własnych automatycznych reakcji. To ważne, ponieważ samo zrozumienie mechanizmu rzadko wystarcza do jego zmiany.

I właśnie dlatego nie warto traktować tego workbooka jak zwykłego poradnika. Czytanie go bez wykonywania ćwiczeń pozbawia publikację znacznej części jej wartości. To narzędzie treningowe. Jego sens pojawia się wtedy, gdy zatrzymujemy się nad własnymi trudnymi sytuacjami: konfliktem w pracy, trudną rozmową z partnerem, problemem z dzieckiem, nieudaną decyzją, poczuciem przeciążenia czy własnym błędem. W takich momentach pytania proponowane przez Adams pozwalają przerwać automatyczną reakcję i sprawdzić, czy istnieje inny sposób spojrzenia na problem. Tym samym ten zeszyt ćwiczeń jest książką o odpowiedzialności za własną uwagę, o nastawieniu i sposobach myślenia. Pozwala zorientować się, na czym skupiamy uwagę i jakie pytania zadajemy sobie w obliczu różnych wydarzeń, a następnie przeformułować je, zmieniając równocześnie swoje nastawienie. Dlatego najlepszym odbiorcą workbooka będzie osoba gotowa do pracy nad własnymi schematami, a nie ktoś oczekujący szybkiej recepty. Publikacja może być szczególnie wartościowa dla menedżerów, liderów, coachów, nauczycieli, rodziców i wszystkich osób, które na co dzień funkcjonują w relacjach wymagających komunikacji i podejmowania decyzji. Sprawdzi się również u osób, które zauważają u siebie powtarzające się schematy: ciągłe narzekanie, konflikty, odkładanie decyzji, poczucie bezradności czy trudność w uczeniu się na własnych błędach.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz